Nostoc sp. J-1
Cyanobacteriota › Cyanophyceae › Nostocales › Nostocaceae › Nostoc

Сипаттамасы
Қабылдау және бөліп алу тарихы
- Шыққан елі: Қазақстан Республикасы
- Оқшаулау орны: Авангард ауылы, Жаңақорған ауданы, Қызылорда облысы
- Тіршілік ету ортасы: күріш алқаптары мен су экожүйелері
- Бөліп алғандар: Садвакасова А.К., Заядан Б.К., Қосалбаев Б.Д., Бауенова М.О. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың биотехнология зертханасында
- Коллекцияға түскен жылы: 2022
- Соңғы анықтама: Садвакасова А.К., Заядан Б.К., Қосалбаев Б.Д., Бауенова М.О., 2023 ж.
- Бөліп алу әдісі: табиғи үлгінің жинақтау әдісімен алынған дақылды тығыз азотсыз қоректік ортаға микробиологиялық әдіспен біртіндеп себу арқылы бөліп алынды.
- Генетикалық ерекшеліктері: Табиғи түр
- Штаммның жағдайы: аксенді
Морфологиясы мен құрылымы
Трихомалары дара, түзу, жіпше тәрізді. Вегетативті жасушалары көк-жасыл түсті, шар тәрізді, өлшемі 6–8 × 3–5 мкм. Гетероцисталары интеркалярлы, дара, ашық-қоңыр түсті. Акинеталары сирек, сопақша, гранулалы құрамды. Көбеюі гормогониялар арқылы жүреді. Қатты ортада жайыла өседі; сұйық ортада беткі қабатта және түбінде қабықша түзеді. Азот тапшылығы жағдайында гетероцисталар мен акинеталардың түзілуі күшейеді.
Өсіру жағдайлары
- Қоректік орталар: BG-11, Громов, Болд, Аллен (сұйық және агарланған)
- Температура: 23–28 °C
- Жарықтандыру қарқындылығы: 30–40 мкмоль фотон/м²/с
- Жарық режимі: 16:8 сағ (жарық/қараңғылық)
- pH: 7,0–7,5
Физиологиялық ерекшеліктері
Мезофильді фототрофты гетероцисталы цианобактерия. Байланысқан азот тапшылығы жағдайында гетероциста және акинета түзуге қабілетті. Агробиотехнологиялық зерттеулерде азотфиксациялаушы штамм ретінде перспективалы.
Ұзақ мерзімді сақтау шарттары
Штамм агарланған BG-11 ортасында 12–14 °C температурада және әлсіз жарықтандыру жағдайында 4–6 мкмоль фотон/м²/с сақталады. Қайта егусіз сақтаудың ең ұзақ мерзімі — 2–3 ай.
Депонирлеуге қатысты ақпарат
Штамм ҚР БҒМ ҒК «Республикалық микроорганизмдер коллекциясы» ШЖҚ РМК-ға депонирленген. Депонирлеу күні: 20.10.2021. Коллекциялық нөмірі: RKM-0965.
Генетикалық ақпарат
16S rRNA генінің фрагменті амплификацияланған. BLAST бойынша ұқсастығы: Nostoc muscorum HF678508.1 — 99,38%; Nostoc sp. KM019921.1 — 99,45%. Филогенетикалық ағаш MEGA 6 бағдарламасында Neighbor-Joining әдісімен, Kimura-2-Parameter моделі бойынша құрылған; сыртқы топ ретінде Chlorella antarctica KU291887.1 алынған. GenBank нөмірлері: MZ079360 (нуклеотидтік тізбек Nostoc sp. J-14 белгісімен тіркелген); PZ233676 (Nostoc sp. J-1).
Қолданылу аясы
Штамм эксперименттік зерттеулерде қолданылады. Биотыңайтқыштар жасау, биоремедиация, биоөңдеу және альгоцианобактериялық биоқабықшалар қалыптастыру үшін перспективалы. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру және фитопатогенді саңырауқұлақтардан қорғау үшін ұсынылған штамм ретінде көрсетілген.
Библиография
- Sadvakasova A.K. et al. Influence of Mo and Fe on Photosynthetic and Nitrogenase Activities of Nitrogen-Fixing Cyanobacteria under Nitrogen Starvation. Cells. 2022; 11(5):904. DOI: 10.3390/cells11050904.
Патенттер және басқа зияткерлік меншік
Пайдалы модельге патент № 7880. Өтінім № 2022/1119.2, берілген күні 20.12.2022, жарияланған күні 10.03.2023. Атауы: «Биоотын өндірісінде биосутек продуценті ретінде пайдаланылатын Nostoc sp. J-1 цианобактериялар штаммы». Патент иеленушісі: Қосалбаев Бекжан Дүйсенбіұлы (KZ). Авторлары: Қосалбаев Бекжан Дүйсенбіұлы, Садвакасова Асемгүл Калыйкумаровна, Бауенова Меруерт Өмірбайқызы, Қамшыбаева Гүлжанай Қолғанатқызы.


