Какимова Ардақ Болатқызы

Жұмыс тәжірибесі

01.09.2019 – қазіргі уақытқа дейін	Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Биология және биотехнология факультеті, Биотехнология кафедрасы — қауымдастырылған профессор-зерттеуші; биотехнология және микробиология пәндері бойынша, соның ішінде ағылшын тілінде дәрістер мен практикалық сабақтар өткізу.
02.09.2024 – қазіргі уақытқа дейін	Satbayev University, Қ. Тұрысов атындағы Геология және мұнай-газ ісі институты, Химиялық және биохимиялық инженерия кафедрасы — қауымдастырылған профессор. Биотехнология және микробиология пәндерін оқыту.
01.09.2019 – 31.05.2025	Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биология және биотехнология мәселелері ғылыми-зерттеу институты — аға ғылыми қызметкер. Фототрофты микроорганизмдер, биоэнергетика және экологиялық биотехнология салаларындағы зерттеулер.
12.01.2018 – 31.05.2020	Қазақстан-Ресей медицина университеті — шетелдік студенттерге ағылшын тілінде микробиология пәнінің оқытушысы.
12.10.2016 – 31.08.2019	С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті — ағылшын тілінде микробиология курстарының оқытушысы.

Білімі

2019–2022	Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Биология және биотехнология факультеті. «Биотехнология» мамандығы бойынша PhD. Диссертация тақырыбы: «Сутек өндіруші цианобактерия штамдарын скринингтеу және оларды өсіру жағдайларын оңтайландыру».
2014–2016	Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті. «Биология» мамандығы бойынша жаратылыстану ғылымдарының магистрі.
2009–2013	Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті. «Биология» мамандығы бойынша бакалавр.

Біліктілікті арттыру курстары және тағылымдамалар

01.07–31.12.2025	Department of Molecular Genetics, The Ohio State University, АҚШ. Зерттеу саласы: Biotechnology and Applied Microbiology; Chlamydomonas reinhardtii-де биологиялық сутек түзілуінің молекулалық механизмдерін зерттеу.
21.02–06.05.2022	ALGATECH Centre, Laboratory of Algal Biotechnology, Institute of Microbiology, Czech Academy of Sciences, Тршебонь, Чехия. Микробалдырлар биотехнологиясы мен оларды өсіру бойынша зерттеулер.
06–21.05.2016	М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Биология факультеті, Биофизика кафедрасы, Мәскеу, Ресей.
03–28.06.2015	University of Cologne, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, Германия. «Innovative Technologies and Methods in Biology» курсы.

Ғылыми қызығушылықтары

Фототрофты микроорганизмдер; микробалдырлар мен цианобактериялар; биосутек және биодизель; экологиялық биотехнология және биоремедиация; биомониторинг және биотестілеу; экстремалды экожүйелер; метагеномика және метатранскриптомика; табиғи микроорганизмдердің биотехнологиялық әлеуеті.

Ғылыми жобалар

• AP26194471 «Жасыл биоотын технологияларында микроорганизмдердің бірегей метаболикалық мүмкіндіктерін зерттеу үшін экстремалды экожүйелерді метагеномдық және метатранскриптомдық зерттеу» — жоба жетекшісі, 2025 жылдан бастап.

• AP23485836 «Биоотын өндірудің әлеуетті мүмкіндігі үшін альго-цианобактериялық консорциум негізінде мұнай өнімдерімен ластанған ағын суларды биоремедиациялау технологиясын әзірлеу» — зерттеуші, 2024–2025.

• AP23485416 «Микробалдырлар мен цианобактериялар коллекциясының биобанкін құру және олардың қолданбалы зерттеулерде пайдалану үшін биотехнологиялық әлеуетін зерттеу» — жоба қатысушысы.

• AP14870171 «Фототрофты микроорганизмдердің биологиялық белсенді заттары негізінде жаңа отандық биопрепараттар жасау» — жоба қатысушысы, 2022–2024.

• AP09260785 «Биоотын өндіру үшін перспективті цианобактерия штамдары негізінде биосутек алу технологиясын әзірлеу» — жоба қатысушысы, 2021–2023.

• AP08052481 «Микробалдырлардың белсенді штамдары негізінде биодизель отынын алу технологиясын әзірлеу» — жоба қатысушысы, 2020–2022.

Ғылыми нәтижелер

Зерттеулер жасыл биоэнергетика және экологиялық биотехнология үшін перспективті фототрофты микроорганизмдерді іздеу мен сипаттауға бағытталған. Жұмыстарда сутек өндіруші цианобактериялар, экстремалды экожүйелерден бөлініп алынған штамдардың липидтік және май қышқылдық профильдері, альго-цианобактериялық консорциумдардың биоремедиациялық әлеуеті, сондай-ақ биотехнологиялық маңызды белгілердің қалыптасуымен байланысты молекулалық және метаболикалық механизмдер зерттелді.

Негізгі жарияланымдар

1. Kakimova A.B., Sadvakasova A.K., Kossalbayev B.D., et al. In silico design of biomass-to-hydrogen pathways: A review. International Journal of Hydrogen Energy. 2025;173:151327.

2. Kakimova A.B., Sandybayeva S.K., Bolatkhan K., Zayadan B.K., Toktybay A.K., Akhmetova G.A. Fatty Acids Profile of Novel Cyanobacterial Strains Isolated from Extreme Ecosystems as a Biodiesel Feedstock. ES Energy & Environment. 2025.

3. Kossalbayev B.D., Kakimova A.B., Sadvakasova A.K., et al. Strategies for genetic modification of microalgae to improve the production efficiency of liquid biofuel. International Journal of Hydrogen Energy. 2025;100:1301–1314.

4. Kossalbayev B.D., Kakimova A.B., Bolatkhan K., et al. Biohydrogen production by novel cyanobacterial strains isolated from rice paddies in Kazakhstan. International Journal of Hydrogen Energy. 2022;47(37):16440–16453.

5. Bolatkhan K., Sadvakasova A.K., Zayadan B.K., Kakimova A.B., et al. Prospects for the creation of a waste-free technology for wastewater treatment and utilization of carbon dioxide based on cyanobacteria for biodiesel production. Journal of Biotechnology. 2020;324:162–170.

Марапаттар мен жетістіктер

• «ҚазҰУ-дың үздік жас ғалымы» — 2023.

• М. Чигаев атындағы сыйлық — 2019.

• Биология бойынша Республикалық студенттік олимпиадада 1-орын алғаны үшін диплом.

Ғылымиметриялық көрсеткіштер (2026)

h-index: 7; дәйексөздер саны: 176. Жарияланымдар Scopus және Web of Science дерекқорларында индекстелетін халықаралық рецензияланатын журналдарда жарияланған.

Халықаралық ынтымақтастық және кәсіби профилі

Ғылыми тәжірибе Чехия, Германия, Ресей, Италия және АҚШ зерттеу орталықтарындағы жұмыс пен тағылымдамаларды қамтиды. Халықаралық ынтымақтастықтың негізгі бағыттары фотобиотехнология, молекулалық генетика, биосутек, микробалдырлар мен цианобактериялар, экстремалды экожүйелердің метагеномдық зерттеулері және тұрақты биотехнологиялық қолданбалармен байланысты.